امام - عليه‌السّلام - در آغاز اين دعا ، به امر و نهى الهى اشاره نموده و مىفرمايد : « أَللَّهُمَّ ! خَلَقْتَنِى ، فَأَمَرْتَنِى وَ نَهَيْتَنِى . » « 1 » خداوندا ! مرا آفريدى ، پس امر ونهيم فرمودى . و سپس به تشويق بندگان نسبت به ثواب عمل از سوى حضرت حق اشاره نموده و مىفرمايد : « وَ رَغَّبْتَنِى فِى ثَوابِ ما بِهِ أَمَرْتَنِى . » « 2 » و به پاداش آن چه امر فرمودى ، تشويق نمودى . و آن گاه به پرهيز از عقاب و پيامدهاى سوء آن چه نهى شده ، اشاره مىفرمايد : « وَ رَهَّبْتَنِى عِقابَ ما عَنْهُ نَهَيْتَنِى . » « 3 » و از عذاب و كيفر آن چه نهى فرمودى ، بيم دادى . توسعه در مفهوم ثواب و عقاب درباره‌ى مفهوم و معناى ثواب و عقاب بايد توجه كرد كه مراد از ثواب و عقاب ، تنها ثواب و عقاب‌هاى ظاهرى اخروى ، منظور نيست ؛ بلكه ثواب و عقاب ، موفقيّت به نتايج معنوى اعمال صالحه در دنيا و آخرت و نيز نتايج سوء اعمال سيّئه در دنيا كه دورى از معنويّات است و آثار آن بعد از اين عالم و در آخرت را شامل مىشود . تسلّط شيطان بر انسان و راه رهايى از آن در ادامه‌ى اين دعا ، به تسلطّ دشمن ظاهرى ( شيطان ) بر بنىآدم از طرق مختلف ، به منظور اين كه او را از اطاعت اوامر الهى باز دارد و منهيّات را مرتكب شود ، اشاره شده و آمده است : « وَ جَعَلْتَ لِى عَدُوّاً يَكِيدُنِى . . . » « 4 » و دشمنى براى ما قرار دادى كه مرا فريب مىدهد . . .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 173 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . همان .